Καλούν όλους τους Λαμψακηνούς να πάρουν τα υπάρχοντά τους και να κατεβούν στο λιμάνι, όπου τους περιμένει το υπερωκεάνιο «ΓΡΑΝΝΙΚΟΣ», για να ξεκινήσει ο μαρτυρικός, επώδυνος ξεριζωμός.

Οι πρόγονοί μας ήταν άρχοντες, είχαν όλα τα καλά του κόσμου.

Πόσα υπάρχοντα να χωρέσουν σε έναν μπόγο;

Παρά μονάχα λίγα ρούχα και ελάχιστα τρόφιμα.

Τι να χωρέσει στην αγκαλιά τους;

Παρά μόνο τα μικρά παιδιά που έκλαιγαν ασταμάτητα, διαισθανόμενα την καταστροφή.

Τι να σηκώσουν τα παλληκάρια στους ώμους τους;

Επέλεξαν τους ανήμπορους γέροντες να τους πάρουν μαζί τους, να μην πέσει κανείς στα βάρβαρα χέρια των Τούρκων.

Τι να κρύψει ο παπα-Νικόλας στον κόρφο του;

Μονάχα το ιερό Ευαγγέλιο και τον Τίμιο Σταυρό να τους προστατεύει στο άγνωστο ταξίδι τους.

Έθαψαν τα υπάρχοντά τους στα πηγάδια, στις αυλές, στα χωράφια και επέλεξαν να πάρουν μαζί τους, σε ξύλινα μπαούλα, εικόνες και ιερά κειμήλια.

Το ταξίδι επίπονο, ούτε ξέρουν πόσα ημερόνυχτα κράτησε.

Πρώτη στάση στο λιμάνι του Πειραιά.

Λίγοι εγγράμματοι Λαμψακηνοί κατέβηκαν.

Οι περισσότεροι διαμαρτυρήθηκαν:

Εμείς είμαστε αμπελουργοί, ψαράδες, γεωργοί, κτηνοτρόφοι.

Μας πήρατε από τον παράδεισο και μας φέρατε στην ξέρα.

Πώς θα ζήσουμε;

Μετά από μία μικρή διαπραγμάτευση…

Το καράβι συνέχισε το ταξίδι του μέχρι την Εύβοια και έφτασε στο λιμάνι της Χαλκίδας.

Εκεί αποβιβάστηκαν.

Πείνασαν, κρύωσαν, αρρώστησαν, οι κακουχίες πολλές.

Ο Κυριάκος Κουκουλήθρας, σε μια συνέντευξή του, αναφέρει:

«Μείναμε στη Χαλκίδα. Στεγαστήκαμε σε (ερειπωμένα) σπίτια, σε αποθήκες, σε εκκλησίες, σε σχολεία.
Αυτή η κατάσταση διήρκεσε δύο χρόνια».

Ο Κώστας Θεοφάνους, στο βιβλίο του «Πονεμένη μου Πατρίδα», αναφέρει:

«Οι κάτοικοι της Χαλκίδος μας περιέθαλψαν με αγάπη, τρυφερότητα και οίκτο.
Μας έφερναν φαγητό να φάμε και ρουχισμό για να μην κρυώνουμε.
Σημειωτέον ότι ο χειμώνας του 1922 ήταν ο πιο βαρύς στη Χαλκίδα.
Η πείνα ήταν ανυπόφορη, το κρύο τσουχτερό και οι ώρες ατέλειωτες.
Από άρχοντες γίναμε πένητες».

Στο μεταξύ…

Ο εποικισμός απαλλοτρίωσε το τσιφλίκι του Βαρατάσου και την 1η Φεβρουαρίου 1924, ημέρα εορτής του Αγίου Τρύφωνα, άρχισε να χτίζεται ο συνοικισμός για να στεγάσει 150 οικογένειες.

Έφτιαξαν ένα όμορφο χωριό που εκτείνεται από τον τροχό «Βαθροβούνι» μέχρι τις Αλυκές Κοπανά και τα όρια του Μύτικα.

Το χωριό επεδίωξαν να έχει ωραίο σχέδιο πόλης και ρυμοτομικό, με ομοιόμορφες και γραφικές μονοκατοικίες, με κήπους και αυλές, φαρδείς δρόμους και μεγάλες πλατείες.

Ήθελαν να τους θυμίζει την παλιά πατρίδα.

Έτσι ήταν χτισμένη και εκείνη στα παράλια του Ελλησπόντου.

Η παλιά και η καινούργια πατρίδα μοιάζουν σαν δυο σταγόνες νερό.

Οι Λαμψακηνοί άρχισαν να ελπίζουν σε μια καλύτερη ζωή, αλλά ποτέ δεν ξέχασαν την πατρίδα τους.

Νόμιζαν ότι ζούσαν ένα άσχημο όνειρο, που κάποια ημέρα θα τελείωνε και θα ξαναγύριζαν στη γενέτειρά τους.

Πέθαναν με αυτόν τον καημό.

Τρία χρόνια κράτησαν οι εργασίες στον οικισμό της Νέας Λαμψάκου.

Το 1927 όλα ήταν έτοιμα για την επίσημη αναγνώριση του χωριού μας από το Ελληνικό Κράτος.

Έτσι, λοιπόν, για πρώτη φορά, στις 2 Αυγούστου 1927, αναγνωρίζεται η Νέα Λάμψακος επίσημα ως Κοινότητα από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Παύλο Κουντουριώτη.

«Το βγάλαμε το καινούργιο χωριό μας Νέα Λάμψακος, για να μας θυμίζει την παλιά μας πατρίδα», θα πει ο Κυριάκος Κουκουλήθρας.

Η καινούργια ζωή των Λαμψακηνών αρχίζει να μπαίνει σε έναν ανθρώπινο δρόμο.

Πλέον έχουν:

σπίτι να στεγάσουν την οικογένειά τους,
κτήμα να το καλλιεργήσουν,
σχολείο και δασκάλους για τη μόρφωση των παιδιών τους,
και τον παπα-Νικόλα, που σε λίγα χρόνια θα αρχίσει την ανέγερση του Ιερού Ναού Αγίου Τρύφωνος.

Οι Λαμψακηνοί αρχίζουν να ριζώνουν στην καινούργια τους πατρίδα, αν και η νοσταλγία της επιστροφής δεν έσβησε ποτέ…