Η 9η Δεκεμβρίου αποτελεί ημέρα μνήμης για το Αλιβέρι και για ολόκληρη την εργατική ιστορία της περιοχής. Ήταν σούρουπο της 9ης Δεκεμβρίου 1968, ανήμερα της Αγίας Άννας, όταν η ζωή στην πόλη κυλούσε ήρεμα, τα καταστήματα έκλειναν και οι άνθρωποι γύριζαν στα σπίτια τους. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί το δράμα που εκτυλισσόταν λίγα μόλις μέτρα κάτω από τη γη.

Στο λιγνιτωρυχείο του Αλιβερίου, σε βάθος 170 μέτρων, εργάζονταν εκείνο το απόγευμα περίπου 250 άνθρωποι. Μία μοιραία λανθασμένη ενέργεια επιστάτη στάθηκε αρκετή για να προκαλέσει μια τεράστια έκρηξη, της οποίας το ωστικό κύμα έφτασε μέχρι την επιφάνεια.

Το αποτέλεσμα ήταν επτά εργάτες νεκροί και δεκάδες τραυματίες. Οι σειρήνες των ασθενοφόρων διέλυσαν την ησυχία του Αλιβερίου, ενώ σκηνές αρχαίας τραγωδίας εκτυλίχθηκαν στην αυλή της παλιάς κλινικής: ακρωτηριασμένοι άνθρωποι, αίμα ανακατεμένο με λιγνιτική σκόνη, ουρλιαχτά, αγωνία και απόγνωση.

Όπως περιγράφει 57 χρόνια μετά ο κ. Γιώργος Κατσαμάγκος, η διαλογή μεταξύ νεκρών και τραυματιών ήταν μία διαδικασία που «σου πάγωνε το αίμα», ενώ ο παπα-Πλούταρχος προσπαθούσε να περισυλλέξει ανθρώπινα μέλη μέσα στο χάος.

Οι επτά εργάτες που χάθηκαν εκείνη τη νύχτα προστέθηκαν στο μακρύ κατάλογο των 25 συνολικά νεκρών από εργατικά δυστυχήματα στο ορυχείο από το 1953 έως το 1985, ενώ δεκάδες άλλοι ακρωτηριάστηκαν ή έχασαν τη ζωή τους αργότερα από επαγγελματικές ασθένειες και καρκίνους.

Η περιοχή γνώρισε οικονομική ανάπτυξη και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, όμως, όπως τονίζεται, τίποτα από αυτά δεν θα υπήρχε χωρίς το αίμα και τις ζωές των εργαζομένων που θυσιάστηκαν στα έγκατα της γης.

Οι νεκροί του δυστυχήματος της 9ης Δεκεμβρίου 1968 ήταν:

• Δροσάτος Νίκος, 44 ετών – Παρθένι

• Κιούσης Δημήτρης, 28 ετών – Άγιος Ιωάννης

• Μαζαράκης Χαράλαμπος, 52 ετών – Γυμνό

• Μάτζαρης Σταμάτης, 55 ετών – Άγιος Ιωάννης

• Ρήγας Θρασύβουλος, 50 ετών – Άγιος Γεώργιος

• Τζελάτης Γιάννης, 28 ετών – Αχλαδερή

• Τρακοσάρης Βαγγέλης, 33 ετών – Άγιος Γεώργιος

• Πάτζαλης Βαγγέλης, 34 ετών – Κριεζά

Η μνήμη τους παραμένει ζωντανή, όπως και η μορφή του «Θανάτου του Λιγνιτωρύχου», έργο του ζωγράφου Γιάννης Μητράκας, ο οποίος έζησε και εργάστηκε ως κοινωνικός λειτουργός στη ΔΕΗ Αλιβερίου.

Αιωνία η μνήμη τους.

πηγή: Γιώργος Μανώλης