Σημαντικά ζητήματα επιστημονικής τεκμηρίωσης και κλιματικής επάρκειας στον σχεδιασμό της ανάπλασης της λεωφόρου Ελευθερίου Βενιζέλου στη Χαλκίδα θέτει με δημόσια παρέμβασή του ο φυσικός – περιβαλλοντολόγος και τεχνικός σύμβουλος Ιωάννης Μπάρμπας, με αφορμή τη συζήτηση που αναπτύχθηκε στη συνεδρίαση λογοδοσίας του Δήμου Χαλκιδέων.
Όπως επισημαίνει, κατά τη συνεδρίαση διατυπώθηκαν από πλευράς της δημοτικής αρχής ισχυρισμοί που συγχέουν βασικές έννοιες της αστικής κλιματολογίας και αμφισβητούν τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα, επιχειρώντας –όπως αναφέρει– να παρουσιαστούν ως «τεχνικές αλήθειες» επιλογές που εξυπηρετούν τη δικαιολόγηση της υφιστάμενης μελέτης.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα στοιχεία για τους καύσωνες και την κλιματική επιβάρυνση της Χαλκίδας. Ο κ. Μπάρμπας τονίζει ότι τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν στηρίζονται σε επιστημονική έρευνα του καθηγητή Φυσικής της Ατμόσφαιρας Γιώργου Καρτάλη, διεθνούς κύρους επιστήμονα, συνεργάτη της διαΝΕΟσις και μέλους της Επιτροπής για το Κλίμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τα κλιματικά μοντέλα, η Χαλκίδα αναμένεται να αντιμετωπίσει αυξανόμενη ένταση, διάρκεια και συχνότητα θερμών επεισοδίων τις επόμενες δεκαετίες, ανεξαρτήτως συγκριτικής κατάταξης με άλλες πόλεις.
Παράλληλα, ασκείται κριτική στην αγνόηση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας. Όπως σημειώνεται, ο πυκνοδομημένος αστικός ιστός της Χαλκίδας, με δρόμους στενότερους από το ύψος των κτιρίων, εγκλωβίζει τη θερμότητα και καθιστά αναγκαίες παρεμβάσεις βιοκλιματικού σχεδιασμού, οι οποίες –κατά τον συντάκτη– δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη.
Ειδικό κεφάλαιο αφιερώνεται στην επιλογή του δέντρου Schinus molle (Σχίνος Μαϊάμι), για το οποίο διευκρινίζεται ότι πρόκειται για καλλωπιστικό είδος και όχι για δέντρο κλιματικής προσαρμογής. Σύμφωνα με την επιστημονική τεκμηρίωση που παρατίθεται, το συγκεκριμένο είδος εμφανίζει επιφανειακό ριζικό σύστημα που προκαλεί φθορές σε πεζοδρόμια και τεχνικά έργα, ενώ σε συνθήκες παρατεταμένου καύσωνα περιορίζει τη διαπνοή του, μειώνοντας τη δροσιστική του συμβολή. Αντίθετα, μεσογειακά είδη όπως η χαρουπιά και η μουριά θεωρούνται καταλληλότερα για αστικό περιβάλλον με υψηλή θερμική καταπόνηση.
Αμφισβήτηση διατυπώνεται και για τον ισχυρισμό περί 20 τ.μ. πρασίνου ανά κάτοικο στη Χαλκίδα, με τον κ. Μπάρμπα να υπογραμμίζει ότι το πράσινο που έχει πραγματική σημασία για τη δημόσια υγεία και την κλιματική ανθεκτικότητα είναι το συνεχές, δενδροφυτεμένο και λειτουργικό, όχι αποσπασματικές νησίδες γκαζόν ή μικρά κηπάρια.
Στο συμπέρασμά του, ο τεχνικός σύμβουλος τονίζει ότι η ανάπλαση της λεωφόρου Ελευθερίου Βενιζέλου δεν μπορεί να σχεδιάζεται με λογικές παρελθόντος, αλλά απαιτεί επιστημονική γνώση, σεβασμό στα κλιματικά δεδομένα και ουσιαστική κατανόηση της κλιματικής κρίσης, καθώς –όπως σημειώνει– οι αποφάσεις αυτές επηρεάζουν άμεσα το μέλλον και την ανθεκτικότητα της πόλης.
